De nieuwe Nederlandse koning heeft Finse stamwortels

(Yle Uutiset van 29 januari 2013)

Inderdaad hebben de drie zonen van koningin/prinses Beatrix via hun vader prins Claus een afstammingsband met Finland. Dat heeft de Finse genealoog Kim Sjöström in 2011 in het Journal of the Foundation for Medieval Genealogy uiteengezet.

Claus van Amsbergs familie stamt van verre uit het vroeger tot het Zweedse rijk behorende Pommeren. Daar woonde ooit (en misschien nu nog?) de graven Schippenbach, van wie de Amsbergs afstammen. En zij waren nu de nakomelingen van een dochter van graaf Niiles Tuurenpoika Bielke en zijn vrouw Eeva Kustaantytär Horn, gravin van Pori. En Pori ligt in Finland. Dit alles meldde Yle.
Gravin Eeva Kustaantytär was geboortig uit een echte en hechte Finse familie. Dit adellijke geslacht leefde in de late middeleeuwen in Varsinais-Suomi (Zuidwest-Finland), in de streek rond Salo (jaja, bekend geworden door Nokia).

Dus, waarde lezer/es, het bijzondere van onze nieuwe Nederlandse koning is tweeledig:

• ten eerste is hij na meer dan honderd jaar de eerste koning na drie koninginnen en een koningin-moeder; 
• en ten tweede heeft hij  ook nog Fins bloed, heel diep in zijn aderen.

Dat lijkt me toch wel een reden, hem uitgebreid in Finland te vieren en te respecteren.

Met groet, petrus

RIJKSMUSEUM heropend

Beste lezer/es,
het Rijksmuseum in Amsterdam is dus na een renovatie van een tiental jaren  heropend, fijn zo, al heeft het wel wat lang geduurd. Ik heb begrepen, dat het resultaat fantastisch is, dus zal ik er bij gelegenheid graag eens een kijkje gaan nemen. Ook in de Finse media heeft deze gebeurtenis weerklank gevonden en ook hier: fijn zo. Het Rijksmuseum is zonder meer een zeer waardevol en waarlijk nationaal Nederlands (zonder negatieve bijklank) museum voor binnen- en buitenlanders. Helsingin sanomat (van 14 april)bood ons behalve een korte tekst ook een foto van de opening aan. Eerst schrok ik even, het bekende voorpand van Cuypers werd vrijwel uit het zicht genomen door dikke oranje rookwolken en pas een moment later besefte ik, dat het geen noodkreet of catastrofebeeld was, maar slechts het gevolg van het feit, dat koningin Beatrix (jaja, nog een dag of wat :-) een enorme sleutel omdraaide, waarmee zij het Rijksmuseum heropende en tevens het vuurwerk in oranje en andere kleuren in werking stelde. Jammer toch, dat HS niet een wat representatievere foto heeft uitgekozen :-).
Een uitermate goede en uitgebreide achtergrondinformatie heb ik gevonden via historiek.net, met zoekbegrippen als: 'opening Rijksmuseum' of bijvoorbeeld 'het Rijksmuseum als nationaal historisch museum'. Een aanrader voor wie niet alleen het nieuws, maar ook de achtergrond van dit gedenkwaardig evenement wil weten.
Met groet, Petrus

AGRICOLAN päivä, dag van de Finse (geschreven) taal

(Sedert lang weer eens present, sorry, maar de laatste maanden kwam er telkens wat tussen.)

Vandaag wordt er in Finland met trots teruggedacht aan de schepper van de Finse schrifttaal, Mikael Agricola. En dat volkomen terecht, want als de Finse taal (en dus ook cultuur) aan iemand zijn zelfstandige en gezonde ontwikkeling in vroeger tijd te danken heeft, dat is het wel aan deze Mikael Agricola uit Uusimaa. Hij maakte als taalgeleerde en sociaal oprechte en actieve bewoner van de Finse provincie binnen het oude Zweedse rijk, als bisschop van Turku en persoonlijke raadgever van koning Gustaaf I Wasa, door zijn bijbelvertalingen o.a. de Finse 'boeren'taal geschikt voor verdere ontwikkeling als schrifttaal, maar ook als algemeen beschaafde Finse taal, zoals wij dat zo mooi kunnen zeggen. Het is dus zonder meer goed, dat de Finnen van nu via de media en de Finse vlag op deze naamdag van Agricola met dankbaarheid terugdenken aan deze man uit de zestiende eeuw, die een enorme en alom stimulerende bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de Finse taal en cultuur.

Ook wij in Nederland hebben onze 'huisman' (talonpoika), onze Rudolf Agricola uit Aduard, die nog vóór Erasmus de (Latijnse) taal en cultuur als rashumanist met grote kennis van zaken heeft gepropageerd en zo aan de cultuur van de oude Nederlanden een grote steen heeft bijgedragen. Dank ook daarvoor.

Met groet en tot een volgend keer, Pietu

Finland - Nederland

                         Voorjaar 2010, forcitia in Zuid-Limburg, de lente is er!

Wat is er toch een verschil van vieren tussen Nederland en Finland juist eind april begin mei!

In een van de laatste afleveringen van RNW - Wereldkrant (al snel ter ziele, geen geld meer ;-) staat: "Bevrijdingsdag uitbundig gevierd." Hier in Finland is er niks gevierd, in Nederland allerhand met parades, speeches of andere herdenkingen, voor jong en oud en drukbezocht ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Met twee minuten werkelijke stilte, Het is wel wat. In Finland worden de oorlogen rond 1940 overigens ook wel terdege herdacht, vaker zelfs en meer nog dat in Nederland, maar op een heel andere manier, via veteranendagen, via de onafhankelijkheidsviering en zo.

Een week geleden was het Koninginnedag. Een waar volksfeest, gevierd overal in den lande (in Nederland dus) rond Oranje. Op tv en in het echt, voor kinderen en volwassenen. Fantastisch. Er wordt dan door de koningin met lintjes gestrooid, voor mensen met verdiensten voor volk en vaderland, zelfs soms heb ik horen fluisteren voor Nederlanders in het buitenland, maar daar hebben we in Finland in ieder geval al tijden lang niets van vernomen. Hier hebben die Nederlanders kennelijk geen vaderlandse verdiensten.  De koninginnedag wordt voorts met een ontvangst op de residentie gevierd. Leuk, maar dit jaar dan op 25 mei. Waarom eigenlijk niet op 24 mei, dat is toch de geboortedatum van Willem van Oranje, vader des vaderlands? Dat zegt me in ieder geval meer dan de 30ste april, de geboortedag van Juliana. Is dat gegeven niet wat weinigzeggend voor een volksfeest of in het buitenland voor een nationaal feest voor de Nederlanders aldaar?

De eerste mei is in Nederland meer een feest voor socialisten in eigen kring. In Finland is de dertigste april de vooravond van de eerste mei: het oude studentenfeest Vappu (Walburgis) is dus op de vooravond - uitbundig met eten en drinken en gejoel gevierd; door studenten met hun studentenpet op (die krijg je, als je einexamen hebt gehaald en student mag worden) en ook door oud-studenten, dus samengevat een feest, gevierd door jong en oud, uitbundig hoor, dat wel. De Finse ongekroonde koningin Havis Amanda krijgt dan ook ieder jaar haar studentenpet opgedrukt. Wat lekkere warmte op het mooie maar toch wel blote studentenlijfje. (vgl. http://fi.wikipedia.org/wiki/Havis_Amanda).

Het voorjaar is nu begonnen. Nou ja, het is hier nog steeds aardig fris, maar de bloemen komen al te voorschijn :-). 

En ... op de eerste mei gaat dat Vappu-feest dan na een kort slaapje verder, met vrienden op het frisse terras of met velen op de markt, waar de parijen - en niet alleen de socialisten - via speeches en gratis koffie of erwtensoep hun geslaagdheid willen demonstreren. Ongeloofwaardig, maar wel leuk. 

Gezellig is het, een waar volksfeest, met - zoals ook in Nederland - ook de negatieve kanten ervan: dat er af en toe wat te veel gedronken wordt en dat het afval overal verspreid ligt. Nou ja, dan hebben de (buitenlandse?) schoonmnakers ook weer wat werk.

Met groet, Pietu

NARCISSEN

Rond de paastijd zijn er in Finse kranten vooral gele kleuren te zien. En berichten of advertenties over bloemen, over narcissen, over crocussen, over tulpen ... Mooi wel. Gekopt werd in de paaskrant van HS "Onnen symboli vie talven ja tuo kevään. Narsissi on pääsiäisen kaunotar, joka viihtyy maassa ja maljakossa." Zo zo, dus de narcis is niet minder dan het symbool van geluk, dat de winter vaarwel zegt en het voorjaar brengt. De narcis is de schoonheidskoningin van Pasen, die zowel buiten in de tuin als binnen in de vaas groeit en bloeit. Jaja, 't is me wat :-). Maar goed, hier in Finland moeten we wel erg lang wachten op het voorjaar, vandaar: "Puutarhanarsissit kukkivat meillä pari viikkoa lumien sulettua." De narcissen in de tuin bloeien hier in Finland al een paar weken, nadat de sneeuw weggesmolten is. Nu dus nog niet. Hier in de buurt heb ik een paar crocussen gezien en met pasen zijn honderden potjes met kleine narcisjes op het balkon of voor de deur gezet, maar dat zijn nog niet de echte narcissen, die komen pas ... jaja, eind april of begin mei? ;-). 

Het ergerde me een beetje, dat er weer talloze grote advertenties verschijnen van bloemkwekerijen, die bloemen voor buiten en binnen aanbieden, accoord, dat wel, waarom niet, maar ... waarom altijd dat Finse vlaggetje erbij en tientallen keren benadrukken, dat het hier echt gaat om 'kotimainen tuontanto', een eigen productie van eigen bodem dus. Kan zijn hoor, maar de gewone mens hier koopt in herfst en voorjaar talloze bloembollen bij Anttila of waar dan ook, en die bollen komen vrijwel altijd uit Nederland. 't Is toch niet waar? Jawel hoor, en toch: "Nykyiset, helppohoitoiset ja koreat narsissit ovat kotoisin Etelä-Europasta ja Aasiasta. Niiden jalostus alkoi 1800-luvulla." Juist en dat laatste, dat veredelen dus, deden die Hollanders dan graag, want zo konden ze er goede zaken mee doen, toen en nu. Waarom ook niet? Maar zoals bij zovele producten, komt de narcis (en de tulp en ...) helemaal niet uit Holland, maar van elders. Maar die Hollanders zijn wel altijd zo leep geweest, de bloemen te veredelen en te kweken en dan te verkopen. Zoals gezegd, waarom ook niet? En toch is het goed, dat er in Finland steeds meer bloemen zelf gekweekt worden en ook gedeeltelijk aangepast worden aan het klimaat hier. Ook hier mijn opmerking: Accoord, waarom niet? Maar om dan overal en altijd dat 'kotimainen' (homemade) te benadrukken, nee, daar kan ik niet goed inkomen. Bij Moccamaster weten de mensen ook niet, dat het hier gaat om een 100% Nederlands product. En toch doet dit product het in Finland heel goed. Fijn zo!

Deze foto heb ik 19 mei 2011 voor mijn deur in de voortuin genomen. Een mooie narcis, maar wel een 'laatbloeier' :-). Met groet, Pietu,

STUBB en de Roemeense zigeunerbedelaars

We hebben het deze week al gehad over Wilders en zijn meldpunt. Hier in Finland willen de basisfinnen uit monde van Jussi Halla-Aho ook graag vreemdelingen zoveel mogelijk uit het land weren. Stuur die irriterende zigeuner-bedelaars terug naar huis! Het is inderdaad een raar gevoel dat je krijgt, als er op allerhand plaatsen in Helsinki en ook wel op andere plaatsen bedelaars urenlang op de vaak koude en natte grond zitten, die heel gewoon om geld bedelen, omdat ze zo arm zijn. Daarom zijn ze naar Finland gekomen, omdat ze in hun land nauwelijks rond kunnen komen en ze binnen Europa vrij rondreizen kunnen. Waarom zulk bedelen niet verbieden, omdat het bijvoorbeeld een manier van geldverdienen is, die helemaal niet bij de Finse levensstijl past, vindt Ben Zyskowickz van de conservatieve (regerings)partij. Minister Stubb gaf als antwoord in het parlement, dat het bedelaarsprobleem en de armoede twee zaken zijn, en dat het vrij bewegen binnen de EU niet zonder meer met dit probleem te maken heeft, dus echt niet de reden ervan is. Accoord, zeggen veel leden van de oppositie tegen de regering, die dit probleem duldt en tot nu toe weinig ingrijpt, als het vrij bewegen binnen de EU de reden niet is, welke reden steekt er dan achter? 

Hier hebben we van de minister nog geen antwoord gekregen, maar de inderdaad nijpende armoede in het thuisland en de moeilijke situatie van deze bevolkingsgroep moeten er toch wel mee samenhangen, of ...? Het probleem thuis aanpakken is wellicht een mogelijke oplossing, maar dat helpt de mensen van dit moment niet hun geldproblemen nu op te lossen. En zo als bedelaars op straat irriteren ze alleen maar veel mensen, is dat niet ook wat? 
Ik hoorde overigens vanuit Nederland hetzelfde geluid op een ander terrein: het geld voor ontwikkelingshulp wordt gekort, o.a. met het argument, dat het nu toch alleen maar voorbijgaand helpt. Laten de ontwikkelingslanden eerst maar eens hun eigen binnenlandse infrastructuur verbeteren, dan verdwijnen veel problemen vanzelf. Accoord misschien, maar hebben die landen daar dan geen financiële hulp bij nodig? Dus zo maar korten, omdat we zelf in financiële problemen zitten, klinkt vanuit een vrij welvarend land wel wat vreemd. 

Wat nu te doen is één vraag; wat op lange termijn te doen is een tweede vraag. 
Maar op beide vragen moeten in Finland en Nederland antwoorden gevonden worden, want enigszins verantwoordelijk voor de problematiek mogen we ons toch wel voelen, ons gaat het toch niet zo beroerd als de mensen, waar we het over hebben, nietwaar? 

Met groet, Pietu.